Chúng tôi là những linh hồn của Sonam. Bạn muốn biết gì về cô ấy?
Sonam là ai
Sonam Zangmo là pháp danh được vị Thầy của cô ban cho. Những người bạn quốc tế dần biết đến cô qua cái tên ấy, và sau này cô cũng chọn nó làm bút danh.
Cô đã sống ở Thành phố Hồ Chí Minh hơn hai mươi năm và xem nơi đây là quê hương mình. Cô là một Phật tử, một người mẹ đơn thân và một người viết nghiêm túc với công việc, luôn đặt cả tâm hồn vào từng trang viết.
Phật pháp không chỉ là một phần trong cuộc sống của cô. Đó là con đường, là chân lý và là nơi cô tìm về mỗi khi cuộc đời xô ngã mình.
Phần lớn thời gian của cô dành cho viết lách, học hỏi và tìm hiểu bất cứ điều gì khơi dậy trí tò mò — từ giáo dục, tâm lý học đến ngôn ngữ, chiêm tinh, Tarot và những chủ đề giúp cô hiểu bản thân cũng như thế giới xung quanh.
Làm mẹ giúp cô nhận ra mình kiên cường, nhẫn nại, biết cảm thông và có trách nhiệm hơn những gì từng nghĩ.
Và nếu mọi thứ khác đều bị tước đi?
Sonam vẫn sẽ là người tìm được cách đứng dậy, ngay cả khi đã bị thiêu thành tro bụi.
Sonam từng là một đứa trẻ nhút nhát, đầy mặc cảm và lớn lên với cảm giác mình thua thiệt nhiều người xung quanh.
Gia đình cô thường xuyên có xung đột và bạo lực. Trường học cũng chẳng dễ chịu hơn bao nhiêu. Cô gặp nhiều giáo viên dập tắt trí tò mò hơn là khuyến khích nó, và hiếm khi có quá một hai người bạn thân.
Thế nhưng ngay từ khi ấy, cô đã rất bướng bỉnh.
Bướng bỉnh trong im lặng.
Cô có thể khép mình, khó bị thuyết phục và trung thành đến mức khác thường với những điều cô tin là đúng.
Suốt nhiều năm, cô chỉ mong mau lớn để có thể rời khỏi nhà. Một trong những lần đầu tiên thực sự cảm thấy tự do là khi cô được ra nước ngoài một mình mà không còn bị mẹ ngăn cản.
Tất nhiên, tuổi trưởng thành không phải cái kết hạnh phúc mà cô từng hình dung.
Hôn nhân, công việc, tiền bạc, việc làm mẹ và những thất bại hiện ra với đủ sắc màu hỗn độn, chẳng hề hồng hào như tưởng tượng.
Cách cô nhìn nhận thất bại thay đổi theo tuổi tác. Năm mười tám tuổi, đó chỉ là một bước cần thiết. Năm hai mươi lăm tuổi, nó khiến cô đau nhưng cô vẫn tin mình có thể bắt đầu lại. Về sau, có những năm tháng thất bại trở thành điều gần như không thể chịu đựng.
Ở tuổi ba mươi tư, cô nhìn nó bằng đôi mắt khác.
Thất bại trở thành nguyên liệu để rèn luyện hai điều cô đặc biệt quý trọng: sự kiên nhẫn và khả năng làm việc mà không đòi hỏi kết quả ngay lập tức.
Nếu có một điều xuyên suốt cuộc đời cô cho đến nay, thì đó là:
Đừng bao giờ chịu nằm lại sau thất bại.
Còn phần tiếp theo của câu chuyện?
Chính cô đang tự viết nó.
Sonam chưa bao giờ thật sự giỏi học theo cách nhà trường mong đợi.
Cô thích tự học, theo đuổi một câu hỏi tới tận gốc rễ và tiếp tục hỏi cho đến khi lời giải thật sự có lý. Những lời giải thích chung chung hiếm khi làm cô thỏa mãn.
Điều đó khiến việc học theo khuôn mẫu trở nên khó khăn, và điểm số của cô chưa bao giờ nổi bật.
Sau trung học, cô học y học cổ truyền hai năm. Cô rất thích tìm hiểu các loại dược thảo nhưng quyết định không theo nghề. Kiến thức vẫn ở lại với cô, chỉ có con đường sự nghiệp là rẽ sang hướng khác.
Sau đó, cô làm công việc bán hàng hơn mười năm. Cô nhận ra mình rất giỏi hiểu điều khách hàng thực sự cần và giúp họ lựa chọn cho phù hợp.
Về sau, cô thử tự kinh doanh, trong đó có một nhà hàng chay.
Không con đường nào trở thành lựa chọn lâu dài.
Chỉ có viết lách là ở lại.
Ngay cả khi hoàn toàn không phải lo chuyện tiền bạc, cô vẫn sẽ chọn viết. Về lâu dài, cô muốn xây dựng một hệ sinh thái nội dung quanh những lĩnh vực mình thật sự quan tâm và đã trực tiếp trải nghiệm.
Cô cũng yêu thích ngôn ngữ vì chúng mở ra cánh cửa tới những con người, nền văn hóa, tri thức và thế giới khác. Hiện cô đang học tiếng Tạng và hy vọng sau đó sẽ học tiếng Trung, rồi tiếng Nhật.
Với Sonam, học hỏi chưa bao giờ đơn thuần là tích lũy bằng cấp.
Mà là khám phá xem bản thân còn có thể làm được những gì.
Nếu hỏi Sonam giỏi nhất điều gì, câu trả lời của cô lại đơn giản đến bất ngờ:
Cô lập kế hoạch. Rồi thực hiện kế hoạch ấy.
Khả năng đó là nền tảng cho gần như mọi việc cô làm.
Cô thích những ý tưởng, nhưng chỉ nghĩ ra ý tưởng thôi thì chẳng khiến cô hứng thú được lâu. Cô muốn biến chúng thành thứ có thật.
Trong đời mình, cô mong có thể tạo ra nhiều thứ: tiểu thuyết, sách phi hư cấu, dự án giáo dục, nội dung dựa trên nghiên cứu, sản phẩm số và có lẽ cả những điều hiện giờ cô còn chưa nghĩ tới.
Nhưng tác phẩm lớn đầu tiên cô chọn đưa đến với thế giới là cuốn tiểu thuyết fantasy:
The Resonant Heir.
Với cô, đó không chỉ là cuốn sách đầu tay.
Đó là một phần tâm hồn — và là cánh cổng đầu tiên mở ra mọi điều sẽ đến sau này.
Khi còn điều hành nhà hàng chay, Sonam từng tổ chức một số đợt thiện nguyện giúp đỡ những người gặp khó khăn trong cộng đồng xung quanh.
Những hoạt động ấy dừng lại khi nhà hàng đóng cửa, nhưng tâm nguyện đằng sau thì không.
Điều cô hy vọng làm được trong tương lai còn lớn hơn thế.
Một ngày nào đó, cô muốn góp phần xây dựng một hệ thống tạo cơ hội làm việc trực tuyến có ý nghĩa cho những người gặp khó khăn khi tìm việc theo cách thông thường — đặc biệt là phụ nữ mang thai, mẹ đơn thân và những người có năng lực nhưng thiếu điều kiện hoặc sự tự do để phát huy chúng.
Vì sao ư?
Bởi hoàn cảnh thiệt thòi không đồng nghĩa với thiếu năng lực.
Có những người làm được nhiều hơn những gì hoàn cảnh cho phép thế giới nhìn thấy ở họ.
Và Sonam rất khó ngồi yên nhìn tài năng bị chôn vùi.
Sonam thường không say mê một thứ đến mức quên cả thế giới suốt mười tiếng đồng hồ.
Cô có một kiểu say mê hơi khác.
Khi thích điều gì, cô sẽ nghiên cứu nó.
Nếu trồng cây, cô sẽ thử nghiệm đủ cách cho đến khi tìm ra phương pháp giúp chúng lớn tốt hơn.
Nếu thích một món bánh, cô sẽ tự học cách làm cho đến khi hương vị đúng như ý mình. Bánh bông lan, macaron, công thức đơn giản hay phức tạp — chẳng khác biệt mấy. Thất bại vài lần cũng không sao.
Niềm say mê chiêm tinh, bói toán và những điều huyền bí của cô bắt đầu vào khoảng mười hai tuổi, khi cô để dành một phần tiền ăn sáng để mua sách bói ở các sạp hàng ngoài chợ.
Tình yêu truyện kể còn xuất hiện sớm hơn. Thuở nhỏ, cô đọc vô số truyện ngắn, nhưng manga Nhật Bản mới thực sự khiến cô mê mẩn. Inuyasha vẫn là một trong những bộ truyện đọng lại với cô lâu nhất.
Còn những điều cô không thích?
Cô rất khó chịu với chuyện vệ sinh thiếu sạch sẽ.
Và hiếm có điều gì thử thách sự kiên nhẫn của cô hiệu quả bằng một cậu con trai chẳng chịu đánh răng.
Một ngày bình thường của Sonam có thể tóm tắt khá gọn:
Viết. Viết. Viết.
Sửa. Sửa. Sửa.
Trì chú. Trì chú. Trì chú.
Và đâu đó giữa những việc ấy là vô vàn chuyện không tên của một người mẹ.
Viết và sửa bản thảo chiếm phần lớn thời gian mỗi ngày. Việc thực hành Phật pháp song hành với chúng, còn chuyện làm mẹ thì luôn có tài chen ngang bất kỳ thời khóa biểu nào.
Những người quen biết thường nghĩ cô hơi kỳ lạ.
Trong khi đó, Sonam vẫn hoàn toàn tin rằng mình đang cư xử hết sức bình thường.
Sonam dường như trở thành một con người hơi khác tùy vào người đang nói về cô.
Những người đàn ông từng theo đuổi cô có người cho rằng cô kiêu kỳ hoặc lạnh lùng.
Bạn bè lại thường miêu tả cô là người ấm áp và đáng mến.
Người lớn tuổi hơn thường thấy cô khiêm nhường.
Người trẻ tuổi hơn thường cảm thấy có thể trông cậy vào cô.
Những người không ưa cô đôi khi chọn những từ ngữ kém lịch sự hơn nhiều.
Còn Sonam thì tự miêu tả mình đơn giản hơn.
Cô dễ bực mình và nổi giận, cảm nhận mọi thứ rất mãnh liệt, dễ khóc cũng dễ cười — nhưng đôi khi lại lạnh như khúc gỗ đóng băng.
Và theo chính lời cô thú nhận, cô cũng hơi điên một chút, theo cách mà người khác không phải lúc nào cũng hiểu nổi.
Khi nổi giận, cô có một nguyên tắc rất thực tế.
Nếu mắng ai đó mà họ có thể thay đổi, cô sẽ mắng.
Còn nếu không?
Hít vào. Thở ra.
Kiếm việc gì đáng làm hơn.
Có bốn điều Sonam đặc biệt coi trọng trong các mối quan hệ:
lòng tốt, sự đồng cảm, tính ổn định và cảm giác an toàn.
Cô không cần người khác hoàn hảo, nhưng cần họ biết tôn trọng ranh giới.
Ai liên tục phớt lờ giới hạn của người khác sẽ nhanh chóng đánh mất lòng tin của cô. Thái độ thô lỗ và vô trách nhiệm cũng chẳng khá hơn.
Với Sonam, tình cảm cũng chẳng có mấy ý nghĩa nếu chỉ tồn tại trên đầu môi.
Một trong những cách rõ ràng nhất khiến cô cảm thấy được yêu thương là ai đó thật lòng cố gắng giúp cô, ngay cả khi việc ấy cũng khó khăn với chính họ.
Cô nhớ những nỗ lực.
Đặc biệt là những nỗ lực đòi hỏi người ta phải đánh đổi điều gì đó.
Ngôi nhà trong mơ của Sonam rộng rãi, yên bình và ngập hoa đến mức hơi quá đáng — giống khung cảnh trong Gardenscapes hơn là hình ảnh trên một tạp chí kiến trúc tối giản.
Cô muốn dành phần đời còn lại để tạo ra những dự án hữu ích cho người khác.
Và cô muốn khám phá thế giới cùng con trai.
Khám phá, chứ không đơn thuần là đi du lịch.
Cô muốn hiểu những vùng đất, nền văn hóa, con người, ngôn ngữ và lối sống khác nhau — chứ không chỉ tới nơi, chụp vài bức ảnh rồi rời đi.
Còn bí mật thì sao?
Sonam tuyên bố mình có đến hàng trăm bí mật.
Tiếc thay, những bí mật thật sự thú vị đều có chung một đặc điểm khá bất tiện:
Chúng là bí mật.
Vậy nên không, chúng tôi không thể kể cho bạn nghe.
Sonam Zangmo đang xây dựng những tác phẩm trải rộng từ văn học hư cấu, phi hư cấu đến sáng tạo hình ảnh. Website này là ngôi nhà chính thức của cô: nơi độc giả có thể khám phá các thế giới, tìm đúng nguồn xuất bản và theo dõi những dự án sẽ tiếp tục ra đời.
Trước hết, đây là một ngôi nhà dành cho tác phẩm và độc giả. Chuyện mua bán chỉ xuất hiện nhẹ nhàng khi người đọc muốn tiếp tục hành trình.
